बुबा गुमाएको बाल्यकालदेखि बेलायतको विश्वविद्यालयसम्म, मोबाइलबाट सुरु भएको चलचित्रको सपना आज नेपाली फिल्मको नयाँ कथावाचनतर्फ अघि बढ्दैछ

सप्तरीमा जन्मिएका अनिश पोखरेल ‘किङ एबीसी’को जीवनकथा कुनै सामान्य सफलताको कथा होइन। यो अभाव, संघर्ष, आत्मविश्वास र सपनालाई निरन्तर पछ्याइरहेको एउटा युवाको कथा हो। जीवनले उनलाई सानै उमेरमा ठूलो पीडा दियो, तर त्यही पीडाले उनको सपनालाई रोक्न सकेन।

२०५९ साल मंसिर १२ गते सप्तरीमा जन्मिएका अनिश सात वर्षको हुँदा बुबालाई गुमाए। बाल्यकालमै बाबुको साथ गुमाउनु उनका लागि ठूलो धक्का थियो। तर, त्यही कठिन समयपछि उनकी आमाले छोराको भविष्यका लागि आफ्नो सम्पूर्ण जीवन समर्पित गरिन्।

दुःख, अभाव र चुनौतीका बीच आमाले गरेको संघर्ष नै अनिशको जीवनको सबैभन्दा ठूलो प्रेरणा बन्यो। आज उनी आफूले हासिल गरेका हरेक उपलब्धिको पछाडि आमाको त्याग र मिहिनेतलाई सम्झिन्छन्।

एउटा मोबाइल, एउटा सपना

सानैदेखि अनिशलाई चलचित्र र कथा भन्ने कलाप्रति विशेष रुचि थियो। चलचित्र कसरी बन्छ, कथा कसरी भनिन्छ र पर्दामा एउटा विचारलाई कसरी जीवन्त बनाउन सकिन्छ भन्ने जिज्ञासा उनलाई बाल्यकालदेखि नै थियो।

तर उनीसँग महँगो क्यामेरा थिएन। ठूलो प्रोडक्सन टिम पनि थिएन। थियो त केवल एउटा सामान्य एन्ड्रोइड मोबाइल।

त्यही मोबाइल उनको पहिलो क्यामेरा बन्यो। त्यसैबाट उनले साना–साना सर्ट फिल्म बनाउन थाले। प्रविधिको सीमितताभन्दा ठूलो उनको कल्पनाशक्ति थियो। मोबाइलबाट सुरु भएको त्यो प्रयोग क्रमशः निर्देशक बन्ने सपनामा परिणत हुँदै गयो।

तर सपना देख्नु र त्यसलाई वास्तविकतामा बदल्नुबीच ठूलो दूरी थियो।

बन्द ढोकाहरू र निरन्तर संघर्ष

नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने प्रयास गर्दा अनिशले अवसरको अभाव र समूहगत प्रवृत्तिको सामना गर्नुपर्‍यो। आफ्ना कथा र चलचित्रका लागि निर्माता खोज्दै उनले धेरै ढोका ढकढक्याए। तर अपेक्षित सहयोग सहजै पाएनन्।

धेरै ढोका बन्द भए पनि उनले आफ्नो सपना बन्द गरेनन्।

जीवन धान्न उनले ‘घोस्ट पत्रकार’का रूपमा समेत काम गरे। अर्कोतर्फ, चलचित्र निर्माणसम्बन्धी ज्ञान हासिल गर्ने प्रयास जारी राखे। औपचारिक प्रशिक्षणभन्दा बढी उनले आफूलाई स्वअध्ययनमा समर्पित गरे।

YouTube र विभिन्न अनलाइन कोर्समार्फत उनले स्क्रिनप्ले लेखन, संवाद लेखन तथा चलचित्र निर्माणका विभिन्न पक्ष सिके।

उनका लागि सिकाइ केवल कुनै पाठ्यक्रम पूरा गर्ने विषय थिएन। आफ्नो सपना पूरा गर्न आवश्यक ज्ञान आफैं खोज्ने निरन्तर प्रक्रिया थियो।

बेलायतको यात्रा, तर चलचित्रबाट दूरी भएन

उच्च शिक्षाका लागि अनिश बेलायत पुगे। उनले University of Greenwich मा Computer Science (Artificial Intelligence) अध्ययन सुरु गरे।

प्रविधि र कृत्रिम बुद्धिमत्ताको अध्ययन गर्दै गर्दा पनि चलचित्रप्रतिको उनको मोह कम भएन। बरु नयाँ प्रविधि र कथा भन्ने कलाबीचको सम्भावित सम्बन्धबारे उनको रुचि अझ फराकिलो हुँदै गयो।

बेलायतसम्मको उनको शैक्षिक यात्रा सहज भने थिएन। यस यात्रामा उनकी ठूली ममी मिना अधिकारीको महत्वपूर्ण भूमिका रह्यो। उनको सहयोग, विश्वास र हौसलाले अनिशलाई विदेशमा उच्च शिक्षा हासिल गर्ने अवसर प्राप्त भयो।

देशबाट टाढा पुगे पनि उनको मन भने नेपाली कथा र चलचित्रमै थियो।

रोशन दाससँगको भेट र नयाँ अध्याय

बेलायतमा रहँदै गर्दा अनिशको भेट निर्देशक रोशन दाससँग भयो। चलचित्रप्रतिको समान रुचि र नेपाली कथालाई नयाँ ढंगले प्रस्तुत गर्ने सोचले उनीहरूलाई नजिक ल्यायो।

दुवैको उद्देश्य एउटै थियो-गुणस्तरीय कथा भन्ने र नेपाली चलचित्रलाई अझ फराकिलो दर्शकसम्म पुर्‍याउने।

यही सहकार्यबाट अनिशले नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा पुनः सक्रिय प्रवेश गरे।

‘आफ्नै स्वार्थ’ चलचित्रमार्फत उनले स्क्रिनप्ले लेखक तथा सह-निर्माताका रूपमा जिम्मेवारी सम्हाले। चलचित्रको निर्देशन रोशन दासले गरेका थिए।

त्यसपछि ‘बयान’, ‘रमाउने मान्छे’ लगायतका परियोजनामा पनि उनीहरूको सहकार्य अघि बढ्यो।

अहिले अनिश बहुप्रतीक्षित चलचित्र ‘प्रतिवैरम् ’ मा सह-निर्माताका रूपमा सक्रिय छन्।

सपना अब व्यक्तिगत रहेन

अनिशको सपना अब केवल आफू निर्देशक बन्ने वा चलचित्र निर्माण गर्नेमा सीमित छैन।

उनी नेपाली चलचित्रमा कथावाचनको स्तरलाई अन्तर्राष्ट्रिय उचाइमा पुर्‍याउन चाहन्छन्। दर्शकलाई मनोरञ्जनसँगै सोच्न बाध्य बनाउने, समाजसँग जोडिने र समय बितिसक्दा पनि सम्झनामा रहने कथा निर्माण गर्नु उनको लक्ष्य हो।

उनका लागि चलचित्र केवल पर्दामा देखाइने दृश्यहरूको संयोजन होइन। त्यो समाज, मानिस र भावनालाई जोड्ने माध्यम हो।

त्यसैले उनी नेपाली चलचित्रमा नयाँ कथा, नयाँ सोच र नयाँ प्रस्तुतिको आवश्यकता देख्छन्।

कथाको पहिलो बीउ

अनिशको कथाप्रतिको मोह कहाँबाट आयो?

उनका अनुसार त्यसको पहिलो बीउ उनका प्रिय हजुरबुवा स्वर्गीय देवराज दाहालले रोपिदिएका थिए। हजुरबुवाको प्रेरणाले उनको बालमनमा कथा भन्ने र कथा लेख्ने चाहना जन्मियो।

पछि मोबाइल उनको माध्यम बन्यो। संघर्ष उनको शिक्षक बन्यो। आत्मअध्ययन उनको प्रशिक्षण बन्यो। र चलचित्र उनको सपनाको गन्तव्य।

आज उनी जहाँ छन्, त्यहाँ पुग्न उनको जीवनमा धेरै पात्रको योगदान छ-सबैभन्दा ठूलो उनकी आमाको। छोराको भविष्यका लागि आफ्ना थुप्रै सपना त्यागेकी आमाको संघर्ष अनिशका लागि जीवनभरको प्रेरणा बनेको छ।

त्यसैगरी बेलायतसम्मको शैक्षिक यात्रा सम्भव बनाउन ठूली ममी मिना अधिकारीले दिएको साथ र हौसला पनि उनी विशेष रूपमा सम्झिन्छन्।

‘प्रतिवैरम्’बाट नयाँ आशा

आज अनिश पोखरेल ‘किङ एबीसी’ नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा आफ्नो छुट्टै पहिचान निर्माण गर्ने यात्रामा छन्।

‘प्रतिवैरम्’सहित वर्तमान र आगामी परियोजनामार्फत उनी कथा भन्ने आफ्नो शैलीलाई अझ परिष्कृत गर्ने प्रयासमा छन्।

सप्तरीको एउटा बालकले मोबाइलबाट देखेको चलचित्रको सपना आज अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षा, स्वअध्ययन र व्यावसायिक चलचित्र निर्माणसँग जोडिएको छ।

बाटो अझै लामो छ। चुनौतीहरू पनि बाँकी छन्। तर अनिशको यात्रा हेर्दा एउटा कुरा स्पष्ट हुन्छ-अवसर नपाउँदा पनि सपना देख्न सकिन्छ, ढोका बन्द हुँदा पनि नयाँ बाटो खोज्न सकिन्छ।

उनको जीवनले सिकाएको सबैभन्दा ठूलो कुरा सायद यही हो-

सपना देख्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन। त्यसलाई पछ्याइरहने साहस चाहिन्छ।

र अनिश पोखरेल त्यही साहसका साथ अघि बढिरहेका छन्।