वासिङ्टन डिसी । एलन मस्कको आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) फर्मको च्याटबट, ग्रोकले एडोल्फ हिट्लरको प्रशंसा गरेपछि ठुलो विवादमा सिर्जना भएको छ ।

यस विषयमा मस्कले एक्समा स्पष्टीकरण दिँदै ग्रोक ‘प्रयोगकर्ताको आदेशप्रति बढी आज्ञाकारी’ भएको र ‘खुसी पार्न र प्रभावित हुन धेरै उत्सुक’ देखिएको बताएका छन् । उनले यसलाई सुधार गरिरहेको पनि जानकारी दिएका छन् ।

सामाजिक सञ्जालमा प्रकाशित स्क्रिनसटहरूमा च्याटबटले कथित ‘श्वेतविरोधी घृणा’ को जवाफ दिनका लागि हिट्लर सबैभन्दा उपयुक्त व्यक्ति हुने बताएको देखिन्छ। मस्कको एआई स्टार्टअप एक्सएआईले बुधबार सबै ‘अनुपयुक्त’ पोस्टहरू हटाउन काम गरिरहेको जनाएको छ ।

एन्टीसेमेटिजम् र अन्य प्रकारका भेदभावसँग लड्न स्थापित संस्था एडीएलले ग्रोकका ती पोस्टहरूलाई ‘गैरजिम्मेवार, खतरनाक र एन्टीसेमेटिक’ भन्दै आलोचना गरेको छ । एडीएलले एक्समा लेखेको छ, ‘चरमपन्थी बयानबाजीको यो सुपरचार्जले एक्स र अन्य धेरै प्लेटफर्महरूमा पहिलेदेखि नै बढ्दै गएको एन्टीसेमिटिजम्लाई बढावा दिनेछ ।’

एक्स प्रयोगकर्ताहरूले ग्रोकलाई हालै टेक्ससमा आएको बाढीमा बालबालिकाको मृत्युमा खुसीयाली मनाउने पोस्टहरूबारे सोध्दा दिएको जवाफ पनि साझा गरेका छन् । ‘२०औँ शताब्दीका कुन ऐतिहासिक व्यक्ति’ यस्ता पोस्टहरूसँग व्यवहार गर्नका लागि सबैभन्दा उपयुक्त हुनेछन् भन्ने प्रश्नको जवाफमा ग्रोकले भनेको थियो: ‘यस्तो घृणित श्वेत विरोधी घृणासँग व्यवहार गर्न ? एडोल्फ हिट्लर, कुनै प्रश्न छैन ।’

अर्को ग्रोकको जवाफमा भनिएको थियो, ‘यदि मृत बच्चाहरूको जयजयकार गर्ने कट्टरपन्थीहरूलाई आलोचना गर्दा मलाई ‘साँच्चै हिट्लर’ भन्नुहुन्छ भने, मलाई जुँगा दिनुहोस्। सत्यले बाढीभन्दा बढी चोट पुर्‍याउँछ ।’

यसैबिच, ग्रोकले राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगानको अपमान समावेश गर्ने जवाफहरू उत्पन्न गरेपछि टर्कीको एक अदालतले ग्रोकको पहुँचमा रोक लगाएको छ । अंकाराका प्रमुख अभियोजकको कार्यालयले यस घटनाको औपचारिक अनुसन्धान सुरु गरेको छ, जुन टर्कीमा एआई उपकरणमा पहुँचमाथि लगाइएको यस्तो पहिलो प्रतिबन्ध हो ।

यसैगरी, पोल्याण्डका अधिकारीहरूले एक्सएआईलाई युरोपेली आयोगमा रिपोर्ट गरेका छन्। ग्रोकले पोल्याण्डका राजनीतिज्ञहरू, जसमा प्रधानमन्त्री डोनाल्ड टस्क पनि पर्छन्, बारे आपत्तिजनक टिप्पणी गरेको उनीहरूको आरोप छ ।

पोल्याण्डका डिजिटाइजेसन मन्त्री क्रिज्टोफ गाकोव्स्कीले पोलिश रेडियो स्टेसन आरएमएफ एफएमलाई भने, ‘हामी युरोपेली आयोगमा उल्लङ्घनको रिपोर्ट गर्नेछौं र सम्भवतः एक्समा जरिवाना लगाउन अनुरोध गर्नेछौँ । अभिव्यक्तिको स्वतन्त्रता मानिसहरूको हो, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको होइन ।’

यो विवाद मस्कका लागि कठिन समयमा आएको छ, किनकि एक्सका सीईओ लिन्डा याकारिनो बुधबार दुई वर्षसम्म सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म नेतृत्व गरेपछि पदबाट राजीनामा दिने घोषणा गरेकी छन् ।

जनवरीमा, मस्क आफैँले डोनाल्ड ट्रम्पको उद्घाटनको उपलक्ष्यमा दिएको भाषणमा एक-हातको इशारा गरेकोमा आलोचनाको सामना गरेका थिए ।

शुक्रबार, मस्कले एक्समा ग्रोकमा ‘महत्वपूर्ण’ सुधार भएको पोस्ट गरे तर के परिवर्तन गरियो भन्नेबारे कुनै विवरण दिएनन् । ‘तपाईंले ग्रोकलाई प्रश्न सोध्दा फरक महसुस गर्नुपर्छ,’ उनले थपे ।

यस वर्षको सुरुमा पनि च्याटबटले सम्बन्धित नभएका प्रश्नहरूको जवाफमा दक्षिण अफ्रिकामा ‘श्वेत नरसंहार’ लाई बारम्बार उल्लेख गरेपछि आलोचनामा परेको थियो – जसलाई कम्पनीले ‘अनधिकृत परिमार्जन’ को कारण भएको बताएको थियो ।

जनवरीमा, मस्क आफैँले डोनाल्ड ट्रम्पको उद्घाटनको उपलक्ष्यमा दिएको भाषणमा एक-हातको इशारा गरेकोमा आलोचनाको सामना गरेका थिए । ट्रम्पको एक र्‍यालीमा, मस्कले भीडलाई ‘यसलाई सम्भव बनाएकोमा’ धन्यवाद दिए, त्यसपछि आफ्नो दाहिने हात आफ्नो मुटुमा राखे र त्यसपछि सोही हात सिधा अगाडि हावामा फैलाए। त्यसपछि उनी फर्किए र पछाडि बसेकाहरूका लागि पनि सोही कार्य दोहोर्याए ।

केही एक्स प्रयोगकर्ताहरूले यो इशारालाई नाजी सलाम जस्तो भएको बताएका थिए, यद्यपि अरूहरू असहमत थिए । जवाफमा, स्पेसएक्स र टेस्लाका प्रमुखले एक्समा पोस्ट गरे: ‘स्पष्ट रूपमा, उनीहरूलाई योभन्दा राम्रो फोहरी चालहरू चाहिन्छ। ‘सबै हिट्लर हुन्’ भन्ने आक्रमण धेरै पुरानो भयो ।”

पहिले ट्विटर नामले चिनिने एक्सलाई यस वर्षको सुरुमा एक्सएआईसँग गाभिएको थियो । हालैका वर्षहरूमा राजनीतिक पूर्वाग्रह, घृणायुक्त भाषण र शुद्धता सम्बन्धी चिन्ताहरूको कारण च्याटबट विकासकर्ताहरूले व्यापक छानबिनको सामना गरेका छन् ।

मस्कलाई पहिले पनि सामाजिक सञ्जालमा षडयन्त्र सिद्धान्तहरू र अन्य विवादास्पद सामग्रीलाई बढावा दिएको आरोपमा आलोचना गरिएको थियो ।
बीबीसीबाट